عسل دیابتی چیست ؟

آیا عسل برای بیماران دیابتی مناسب است؟

آیا عسل برای افراد دیابتی منع شده است؟

آیا انواع خاصی از عسل هستند که برای بهبود دیابت مفید باشند؟

اینها سوالاتی هستند که افراد دیابتی در مواجهه با عسل می پرسند.

عسل یک غذای شیرین هست که تقریبا 70 درصد آن از کربوهیدرات تشکیل شده است و یک قاشق غذاخوری عسل تقریبا 17 گرم کربوهیدرات دارد . بنابراین نمی تواند در مقدارهای زیاد به افراد دیابتی تجویز شود .

افرادی که از دیابت رنج می برند در خون خود گلوکز اضافی دارند بنابراین انواع عسلی که مقدار کمتری گلوکز و مقدار بیشتری فروکتوز داشته باشد بهتر مورد استقبال ارگانیسم بدن بیمار قرار می گیرد .

در واقع گلوکز برای جذب ، به انسولین احتیاج دارد اما فروکتوز مکانیزم جذب متفاوتی دارد و به انسولین احتیاجی ندارد . عسل آقاقیا مقدار زیادی فروکتوز دارد و به همین دلیل بعضی از متخصصان توصیه می کنند که  این نوع عسل بهترین عسل برای افراد دیابتی هست .
شما اگر از پزشکتان در مورد مصرف عسل بپرسید به شما خواهد گفت که عسل غذایی نیست که ما آن را در برنامه غذایی یک بیمار دیابتی به راحتی بگنجانیم . چون عسل مقدار زیادی گلوکز(31%) دارد . اما عسل می تواند بخشی از رژیم غذایی یک بیمار دیابتی باشد به شرط آنکه فرد یک رژیم با کربوهیدرات کم را رعایت کند در واقع مقدار کربوهیدرات مصرفی برای یک بیمار مهم تر از نوع کربوهیدرات مصرفی هست و متخصصان تغذیه موافق اند که در یک رژیم غذایی متعادل می توان مقدار کمی عسل مصرف کرد .

نویسنده کتاب (Bee products used in medicine)  ذکر کرده است که افراد دیابتی می توانند در روز 20 تا 30 گرم عسل طبیعی خالص  تحت نظر و مشورت دکترشان مصرف کنند . بنابراین این افراد می توانند قبل یا بعد از صبحانه این مقدار عسل را به صورت رقیق شده در آب و یا آب گریپ فروت مصرف کنند و حتی این میزان عسل برای درمان دیابت نیز مفید خواهد بود.

بیشتر پزشکان از اینکه به بیماران دیابتی خود بگویند شما در روز می توانید مقدار کمی عسل بخورید اجتناب می کنند چون از این می ترسند که بیمار به مقدار کم بسنده نکند و مقدار مصرف را افزایش دهد.

پس به این نتیجه رسیدیم تصوری که در بین مردم وجود دارد که بیماران دیابتی بدون محدودیت و همانند یک فرد سالم می توانند عسل طبیعی را مصرف کنند و پاره ای از تحقیقات هم نشان داده است که مصرف معقول عسل برای بیماران دیابتی نوع 2 مفید هست.

جدا از همه اینها عسل در زمینه پیشگیری دیابت و بهبود زخم های دیابتی بسیار موثر هست . تحقیقات اخیر نشان داده است که جایگزینی کامل شکر با عسل خطر ابتلا به دیابت را تا 70 درصد کاهش می دهد و همینطور با مالیدن عسل بر روی زخم های دیابتی می توان بهبودی این زخم ها را سرعت بخشید و حتی از لزوم قطع شدن پای دیابتی جلوگیری کرد .

به منظور پیشگیری از ابتلا به دیابت خانواده ها باید استفاده از عسل را  به جای شکر در برنامه غذایی خودشان جدی بگیرند .
به بیماران دیابتی توصیه می شود که میزان دریافت بدن خود از ویتامین ها و مواد مغذی مثل B1 , B6 , B12 , C , E  و بیوتین را افزایش دهند و عسل و به ویژه عسل طبیعی تابستانه منبع مناسبی برای این مواد می باشد . وقتی شما عسلی را برای بیماری دیابتی می خرید باید مطمئن باشید که عسل طبیعی هست و گرنه عسل های تقلبی بر مشکلات بیماران دیابتی می افزایند .

شاخص گلیسمی عسل چقدر است؟

شاخص گلیسمی عسل:

* ۲/۳۸ درصد فروکتوز

* ۳/۳۱ درصد گلوکز

* ۷/۰ درصد ساکارز

* بیش از ۵ درصد، سایر دی‌ساکاریدها

* بیش از ۶/۳ درصد، سایر اولیگوساکاریدها

* سایر قندها

مقدار کل قند موجود در عسل، ۷/۷۹ گرم در هر ۱۰۰ گرم عسل است. اما، فروکتوز دارای GI برابر با ۱۹ است، در حالیکه ساکارز (که به مقدار کم در عسل موجود است) دارای GI برابر با ۶۸ و گلوکز دارای GI برابر با ۱۰۰ می‌باشند.

از آنجایی که فروکتوز قند اصلی موجود در عسل است، می‌توان گفت که عسل‌های دارای مقادیر بالای فروکتوز (که به گل یا گیاهی که عسل از آن ساخته شده، بستگی دارد)، دارای GI پایین‌تری است. نمونه‌های عسل با فروکتوز بالا، عبارتند از: اقاقیا، توپلو، شاه بلوط، آویشن و کالونا.

در استرالیا، محققان تحقیقی انجام دادند که در آن GI و همچنین بار گلیسمی (GL) را اندازه‌گیری می‌کردند. این اصطلاح به معنی مدنظر قرار دادن میزان غذای هضم شده است و بصورت «GI ضربدر مقدار کربوهیدرات در یک پروتئین مشخص تقسیم بر ۱۰۰» محاسبه می‌شود. مقادیر کمتر از ۱۰ «کم»، مقادیر بین ۱۰ تا ۲۰ «متوسط» و مقادیر بیشتر از ۲۰، «بالا» در نظر گرفته می‌شوند.

دیابت به چه معناست؟

اگر سطوح گلوکز خون به سرعت افزایش یابد و سلول‌ها در اکثر مواقع دچار مشکل می‌شوند و به دستور «جذب و ذخیره انرژی خون» انسولین واکنش مناسبی نشان نمی‌دهند، به مرور زمان، به منظور واکنش، به میزان بیشتری انسولین نیاز پیدا می‌کنند که این مرحله «مقاومت در برابر انسولین» نامیده می‌شود. مقاومت انسولینی باعث افزایش فشار خون، افزایش چربی خون، کاهش کلسترول مفید خون، افزایش وزن و سایر بیماری‌ها می‌شود. تمام این بیماری‌ها، به همراه مقاومت انسولینی، «سندروم متابولیک» نامیده می‌شوند. سندروم متابولیک، به ابتلا به دیابت نوع ۲ منجر می‌شود. فقدان قطعی انسولین، به دیابت نوع ۱ منجر می‌شود که در این نوع دیابت، نیاز به تزریق انسولین وجود دارد.

دیابت نوع ۲

دیابت نوع۲ به انسولین وابسته نیست و نوعی اختلال متابولیک است که بوسیله مقدار بالای قند خون (هایپرگلیسمی) در شرایط مقاومت انسولینی و کاهش نسبی مقدار انسولین شناخته می‌شود. علائم معمول این بیماری، تشنگی مفرط، تکرار ادرار و گرسنگی مداوم هستند. دیابت نوع ۲ تقریباً ۹۰ درصد موارد ابتلا به دیابت را تشکیل می‌دهد. تصور می‌شود که چاقی، عامل اصلی دیابت نوع ۲ در افرادی باشد که از لحاظ ژنتیکی، مستعد ابتلا به این بیماری هستند.

در تحقیقات انجام شده، افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ و گونه‌های شناخته نشده، بخوبی توانستند عسل را تحمیل نمایند. عسل‌های دارای فروکتوز بالا و GI پایین، به مقادیر زیادی مصرف شدند: ۷۰ تا ۹۰ گرم (۳ تا ۵ قاشق غذاخوری) در روز هیچگونه مشکلی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ ایجاد نکرد، بلکه حتی اثرات مطلوبی نیز بر اینگونه افراد داشت. پس می توان گفت عسل برای بیماران دیابتی نوع ۲ مشکلی ایجاد نمی کند

دیابت نوع ۱

این نوع بیماری به انسولین وابسته است و نوعی بیماری خودایمن است. علائم رایج دیابت نوع ۱ عبارتند از: تکرار ادرار، تشنگی مفرط، خشکی دهان، گرسنگی مداوم، بی‌حالی و کاهش وزن.

به نظر می‌رسد که افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ نیز به خوبی توانند مصرف عسل را تحمل کنند. در برخی تحقیقات، دانشمندان عنوان کرده‌اند که عسل باعث افزایش پپتید-c با مقدار قابل توجه ساکارز یا گلوکز شده است. پپتید-c نشان دهنده مجموع افزایش انسولین در خون است.

شرح این رویداد

یک قاشق غذاخوری عسل، تقریباً حاوی کربوهیدرات‌های (گلوکز-فروکتوز) برابر با میزان موجود در یک سیب با اندازه متوسط است. بیمار دیابتی می‌تواند مطمئن باشد که مصرف عسل، در مقایسه با نشاسته‌های غنی از قند یا گلوکز با مقدار مساوی، واکنش قند خون را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

به دلیل اینکه پس از هضم، عسل به سرعت جذب شده و درون کبد به گلیکوژن تبدیل می‌شود، بنابراین گلوکز از جریان خون حذف شده و مقادیر قند خون کاهش می‌یابد. کبد فروکتوز و گلوکز را به نسبت ۱:۱ به گلیکوژن تبدیل می‌کند. عسل دقیقاً حاوی همین نسبت فروکتوز و گلوکز است و این امر عسل را به گزینه‌های عالی برای تبدیل سریع به گلیکوژن تبدیل می‌کند، بنابراین چیزی باقی نمی‌ماند که قند خون را افزایش دهد. مقادیر کم قند خون به معنای تقاضا و عرضه پایین برای انسولین است، بنابراین تثبیت قند خون را توجیه می‌کند.

دلیل اینکه مصرف عسل به کاهش تولید و ترشح انسولین از لوزالمعده منجر می‌شود، ممکن است با ترکیبات موجود در عسل که تولید ماده حساس به انسولین در کبد را تثبیت می‌کند، مرتبط باشد. از طریق این فرضیه که باید بوسیله تحقیقات اثبات شود، بصورت عملی مشخص شده است که خوردن عسل به کاهش ترشح انسولین نسبت به مواقع هضم ساکارز (قند خوراکی) یا شیره ذرت با فروکتوز بالا، منجر می‌شود.

تحقیقات در مورد مصرف عسل برای بیماران دیابتی

* در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۵، تحقیقی بوسیله نشریه علوم پایه پزشکی ایران منتشر شد. این تحقیق توسط سعیده عرب موذن و همکارانش از دانشگاه علوم پزشکی اهواز انجام شد. عنوان این مقاله «اثر ضد دیابتی تعذیه با عسل در موش‌های دارای اختلال قند خون بالا: با دخالت تنش اکسیداتیو» است و اثرات مفید عسل بر قند خون بالا را اثبات می‌کند. این آزمایش بر روی موش‌های نر Wistar انجام شد که به ۴ گروه شاهد، قند خون بالا، شاهد درمان شده با عسل و گروه قند خون بالای درمان شده با عسل تقسیم شده بودند.

برای ایجاد قند خون بالا، از تنش اختلالی استفاده شد (مقدار گلوکز سروم خون، بالاتر از ۲۵۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر). این دانشمندان مقادیر گلوکز، تری‌گلیسرید (TG)، کلسترول کل، کلسترول لیپوپروتئین با تراکم بالا (LDL) و کلسترول لیپوپروتئین با تراکم پایین (HDL) را اندازه‌گیری کردند. آن‌ها همچنین نشانگرهای تنش اکسیداتیو در مغز را نیز اندازه گرفتند. پیکربندی جزایر لانگرهانس نیز با استفاده از روش رنگ‌آمیزی گوموری ارزیابی شد. اندازه‌گیری‌ها در هفته‌های ۴ و ۸ پس از آغاز تحقیق انجام شدند.

نتایج تحقیقات

«مصرف خوراکی عسل در مدل آزمایشی دیابت، اثر کاهندگی جریان خون چشمگیری را نشان داد و به تغییر مطلوب در نمایه‌های چربی سروم خون منجر شد.»

«نتایج تحقیق حاضر نشان می‌دهند که تنش اختلال مزمن، مقادیر ناشتای گلوکز پلاسما، نمایه چربی و MDA را افزایش داده و SOD و وزن بدن را کاهش می‌دهد و بافت لوزالمعده را منحل می‌کند. تغذیه بوسیله عسل، این مولفه‌ها را در عرض ۶۰ روز اصلاح می‌کند.

جالب‌ترین یافته این تحقیق این است که سلول‌های β لوزالمعده گروه دیابتی ناشی از اختلال که با عسل تغذیه شدند، در مقایسه با گروه کنترل، افزایش شدیدی را نشان می‌دهند. اگرچه، این یافته باید در تحقیقات بعدی بر روی اثرات تخریبی تنش اختلال نیز مدنظر قرار بگیرد.»

* اثرات مفید عسل در درمان دیابت نوع شیرین، در سال ۲۰۱۴ در نشریه دیابت و اختلالات متابولیک، در تحقیقی با عنوان «شرح مسائل مربوط به اثر عسل بر دیابت شیرین» ارائه شدند. این تحقیق چنین نتیجه‌گیری می‌کند که «اثرات مفید عسل در موارد ابتلا به دیابت، تنها به کنترل قند خون محدود نمی‌شود، بلکه بهبود اختلالات متابولیک در این بیماری متابولیک پیچیده را نیز در بر می‌گیرد».

* تحقیق دیگری با عنوان «مقایسه اثرات آنتی‌اکسیدانی عسل، گلیبن‌کلامید، متفورمین و ترکیبات آن‌ها در کلیه موش‌های مبتلا به دیابت ناشی از استرپتوزوتوسین» توسط اوماتایو اووموفویان ارجووا و همکارانش که در نشریه علوم مولکولی منتشر شد، اثر مصرف عسل به همراه یکی از دو داروی رایج دیابت (متفورمین و گلیبن‌کلامید) بررسی می‌کند. موش‌های دیابتی که بصورت تصادفی در ۶ گروه قرار گرفتند و آب مقطر، عسل، گلیبن‌کلامید، گلیبن‌کلامید و عسل، متفورمین یا متفورمین و عسل را به مدت ۴ هفته مصرف کردند.

عسل بطور قابل ملاحظه‌ای مقدار انسولین را افزایش داده و میزان قند خون و فروکتوزامین را کاهش داد. دو داروی ذکر شده، قند خون را بطور چشمگیری کاهش دادند، اما در ترکیب با عسل، گلوکز خون بسیار کمتری را تولید کردند. آن‌ها همچنین مقادیر بالای کراتینین، بیلیروبین، تریگلیسریدها و کلسترول VLDL را کاهش دادند.

* تحقیق «عسل و متفورمین، آسیب‌های ناشی از دیابت در ارتباط با تغییرات هورمونی را در آزمایش بر روی موش‌ها بهبود بخشیدند» توسط عذرا نصراللهی و همکارانش که در دسامبر ۲۰۱۳ منتشر شد، نشان داد که «مصرف همزمان متفورمین و عسل می‌تواند آسیب‌های ناشی از دیابت را در بافت‌های بیضه‌ای مهار نماید. بعلاوه، مصرف همزمان متفورمین و عسل، مقادیر انسولین کاهش یافته به دلیل ابتلا به دیابت، LH، FSH  و تستوسترون را افزایش داده و به میزان مطلوب می‌رساند».

تعداد تحقیقات در این زمینه بسیار زیاد هستند و می‌توانید با جستجو در اینترنت به تمام آن‌ها دست بیابید. هرچند، تمام این تحقیقات نتیجه مشابهی دارند و آن هم اینکه: مصرف عسل برای بیماران دیابتی مفید است.

شاید قدیمی ترین درمان به وسیله عسل به نام پزشک روسی . داویدوفا در سال ۱۹۱۵ م ثبت شده است. او می گوید : «عسل طبیعی برای بیماران دیابتی ضروری است، علاوه بر این که ماده ای شیرین و خوشمزه است، اگر به رژیم غذایی آنها اضافه شود بهتر می تواند نیازهای قندی آنها را بر آورده کند تا این که به مواد قندی غیر طبیعی زیانمند روی آورند. وی افزود:  (تحقیقات ثابت کرده اند که عسل مانع سمی شدن خون در اثر ستونی شدن در اثر اجسام تونی در خون و کاهش میزان قند در ادرار مبتلایان به دیابت است یعنی درصد قند انگور را در ادرار بیماران قندی پایین می آورد.)

میزان مصرف عسل برای بیماران دیابتی چقدر است؟

بزرگسالان (با وزن میانگین ۱۷۰ پوند/۷۷ کیلوگرم)

معمولاً روزانه ۳ تا ۵ قاشق غذاخوری عسل کافی است. این مقدار عسل را می‌توان به روش‌های زیر مصرف کرد:

– صبح: ۱ قاشق غذاخوری عسل به همراه میوه یا ماست. این روش، ذخیره موجودی گلیکوژن کبد را به سرعت افزایش می‌دهد که در طول شب مورد استفاده مغز قرار می‌گیرد.

– پیش از خواب: ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری. این مقدار به پر شدن ذخیره سوختی که مغز در طول شب مصرف می‌کند کمک کرده و از ترشح کورتیزول و آدرنالین از غدد فوق کلیوی جلوگیری می‌کند.

ـ در طول روز:

* در صورتی که فرد فعالی هستید، ۱ یا ۲ قاشق غذاخوری دیگر عسل را به همراه میوه میان وعده یا غذاهای پخته شده استفاده نمایید.

* اگر تحرک زیادی ندارید، به عسل بیشتر نیاز نخواهید داشت.

اگر مصرف کالری دریافتی خود را محاسبه می‌کنید، باید بدانید که عسل حاوی حدود ۶۰ کالری به ازای هر قاشق غذاخوری است. درصد کالری مورد نیاز بدن که بوسیله قندهای ساده تأمین می‌شوند، نباید از ۱۰ درصد بیشتر باشد. بنابراین، روزانه ۱۸۰ تا ۳۰۰ کالری بدست آمده از عسل کافی است.

کودکان

دوز مصرف به وزن کودک و میزان فعالیت او بستگی دارد.

– برای کودک با وزن ۱۵ کیلوگرم، روزانه ۱ قاشق غذاخوری بصورت ۱ قاشق چای خوری هنگام صبح و ۱ قاشق چای خوری قبل از خواب.

– برای کودک ۳۰ کیلویی، روزانه ۲ قاشق غذاخوری (۱ قاشق غذاخوری هنگام صبح و ۱ قاشق غذاخوری قبل از خواب)

توجه داشته باشید موارد مصرف فوق فقط برای عسل خام و طبیعی است نه عسل مصنوعی و تقلبی

همه عسل‌ها برای افراد دیابتی مفید نیستند

در صورت ابتلا به دیابت، عسل مانوکا یا عسل برینگا مصرف نکنید. برخی عسل‌ها مانند عسل مانوکا، حاوی مقادیر بسیار بالای ترکیبی به نام متیل‌گلیوکسال (MGO) هستند.

در حالی که این نوع عسل به دلیل دارا بودن فعالیت آنتی‌بیوتیک غیرپراکسیدی ناشی از MGO، به طرز شگفت‌انگیزی مفید است، اما نباید فراموش کرد که MGO برای سلول‌های بدن انسان شدیداً سمی است. بنابراین به سم‌زدایی سریع نیاز است و این فرآیند سم‌زدایی، باعث بروز عوارض جانبی منفی قابل توجهی می‌شود.

یافته‌های تحقیقی وجود دارند که در سال ۲۰۰۶ منتشر شده‌اند و نشان می‌دهند که MGO با مراحل اولیه مقاومت در برابر انسولین نیز ارتباط دارد. حتی قرار گرفتن کوتاه مدت در معرض MGO، ممکن است به مسدود شدن سیگنال‌دهی ناشی از انسولین شود.

انواع مختلف دیگر عسل ممکن است حاوی MGO باشند، بخصوص عسل‌هایی که حرارت دیده‌اند. برخی کشورهای اروپایی، عسل را مخصوصاً از لحاظ دارا بودن MGO آزمایش می‌کنند و واردات عسل با مقادیر بالای MGO در این کشورها ممنوع است. در مقایسه با سایر انواع عسل، مقادیر MGO در عسل مانوکا، ۱۰۰ برابر بیشتر است. مقدار MGO در اکثر انواع عسل‌ها ناچیز است یا وجود ندارد.

از میان عسل‌های دارای فروکتوز بالا، با GI پایین می‌توان عسل‌های اقاقیا، توپلو، شاه بلوط، آویشن و کالونا را نام برد. در صورتی که هنوز هم درباره تأثیر عسل بر دیابت قانع نشده‌اید، می‌توانید آن را با کمی دارچین استفاده کنید، زیرا دارچین عنوان ماده کنترل کننده مقدار گلوکز خون شناخته می‌شود.

مسئله تنها به نوع رژیم غذایی مربوط نمی‌شود

۴ مورد با اهمیت یکسان در زندگی ما وجود دارند که در کنار یکدیگر، سبک زندگی ما را تشکیل می‌دهند:

۱. خواب مناسب (حداقل ۷ ساعت خواب در شب)

۲. ورزش منظم یا فعالیت داشتن (پیاده‌روی، دویدن، گردگیری منزل و غیره)

۳. رژیم غذایی

۴. رفتار، افکار، احساسات

  • مدير فروشگاه
  • اردیبهشت 18, 1399
  • 513 بازدید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
مقایسه